Kościół p.w.Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła.
Obiekt został zbudowany w latach 1332-1335 został konsekrowany w 1335 r. przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janisława. Był restaurowany i przebudowywany w XV w., a następnie w latach 1551, 1738, 1802 i 1868 po pożarach, 1923-1924 i 1969-1971.
Jest najcenniejszym zabytkiem sztuki gotyckiej na ziemi sieradzkiej oraz jednym z najlepiej zachowanych zarówno pod względem architektonicznym, jak i bogatego wyposażenia wnętrza obiektów sakralnych z tej epoki na terenie Wielkopolski. Zbudowany został na miejscu wcześniejszego, kościoła drewnianego prawdopodobnie, z XIII w., spalonego przez Krzyżaków w 1331 r.
Wnętrze jest trójnawowe, typu halowego. Całości jest zbudowany z cegły o układzie krzyża, podparty charakterystycznymi dla gotyku łukami przyporowymi. W szerokich szczytach znajdują się blendy i sterczyny. Fasadę oraz ścianę południową zdobi ornament z zendrówek układanych w romby. Korpus czteroprzęsłowy na rzucie prostokąta złożony z nawy głównej, prezbiterium i dwóch węższych naw bocznych. Nawy boczne są otwarte do nawy głównej ostrołukowymi arkadami wspartymi na czworobocznych filarach. W fasadzie oraz w przejściu z zakrystii do prezbiterium portale ostrołukowe z formowanej cegły. Sklepienia naw są późno-gotyckie z 1551 r.; w prezbiterium i w nawie głównej są gwiaździste, a w nawach bocznych są siatkowe. Do prezbiterium od pomocy przylega gotycka zakrystia. Drzwi zewnętrzne do zakrystii z płatów blachy wykuwanej ręcznie (XV w.). Od zachodu i południa dobudowano kruchty w 1868 r. i 1905
W wewnątrz kościoła zachowane są we fragmentach późno gotyckie freski, które znajdują się na filarach środkowych i ścianie południowej, z około 1451 r., dzieło Jana z Wrocławia. Natomiast w prezbiterium znajdują się dwa bogato zdobione witraże z końca XIX w, cztery witraże w nawie głównej w stylu późnej secesji wykonane w okresie międzywojennym. Dużą wartość artystyczną ma znajdująca się w ołtarzu bocznym po lewej stronie w nasadzie rzeźba gotycka - Pieta z pierwszej polowy XV w. Postać Chrystusa na krzyżu wyrzeźbiona przez jednego z uczniów Wita Stwosza. Chór muzyczny z XVI w., pod którym zachowały się gotyckie belki, zdobione rzeźbionymi łańcuchami. Ambona późnorenesansowa z pierwszej połowy XVII w. Chrzcielnica z brązu, gotycka. ze sceną ukrzyżowania z XIV w. W otworze tęczowym medalion przedstawiający Matkę Boską z Dzieciątkiem, późnogotycki z XVI w. W kościele znajduje się szereg cennych nagrobków i tablic epitafijnych z XVI i XVII w. Do najstarszych należy płyta nagrobna rodziny Wierzbowskich z piaskowca z 1661 r. oraz Epitafium Stefana Ołdakowskiego (zm. 1583 r.) , marmurowe z obrazem końca XVI w. Drzwi do zakrystii gotyckie z herbem Wieruszów. Gotycka monstrancja wieżyczkowa z 1450 r. odnawiana w 1852 r. i 1923 r. Dwa cenne drewniane relikwiarze z polowy XVII w. - jeden (z 1649 r. ) z malowanym na szkle obrazkiem gotyckim z około 1500 r. przedstawiającym Chrystusa w studni, drugi (również z przełomu XV/XVI w. ) z miniaturą gotycką przedstawiającą Matkę Boską z Dzieciątkiem. Organy z XVIII w.
Obok kościoła stoi współczesna mu późnogotycka dzwonnica o charakterze baszty obronnej z wąskimi okienkami strzelniczymi z XIV-XV w. Murowana z cegły gotyckiej o układzie polskim.
Zbudowana na rzucie kwadratu, naroża wsparte wydatnymi uskokowymi skarpami. Na jej murze można zobaczyć liczne półokrągłe niewielkie wgłębienia " ślady po nieceniu ognia przy użyciu świdra ogniowego. Nadbudówka dzwonnicy barokowa z otworami dzwonowymi, kryta daszkiem czterospadowym, z XVIII w. Dzwon z 1614 r.
Źródło opracowania strony:
"Szadek Monografia miasta" Tadeusz Marszał, 1995rok, wydawnictwo Poligrafia Spółka zo.o. w Sieradzu |